Lethale haplotypes, hoe gaan we ermee om?

categorie Vruchtbaarheid
1
nov
2016
0
Reacties
Peak Chuck, dochtervruchtbaarheid 102, vrij van alle haplotypes

De laatste tijd horen we in de markt wat meer over haplotypes. Wat zijn dat eigenlijk en hoe gaat CRV ermee om?

Wat zijn lethale haplotypes?
Lethale haplotypes zijn stukjes DNA die een ongunstige invloed kunnen hebben op de vruchtbaarheid wanneer een nakomeling een ongunstige combinatie erft van vader en moeder. Deze haplotypes kunnen dan namelijk vroeg-embryonale sterfte veroorzaken.

Hoeveel verschillende lethale haplotypes zijn er?
Er zijn vijf types bekend. Type 1 en 2 komen in Nederland en Vlaanderen veel minder voor (ongeveer 1% van de populatie) dan in de Verenigde Staten (ongeveer 4,5%). Het meest voorkomende haplotype in Nederland en Vlaanderen is type 3. Deze zit in 5% van de dieren en komt voort uit bloedlijnen van O Man.

Zijn er meer verschillen met situatie in de Verenigde Staten?
We hebben in Nederland meer vruchtbaarheidskenmerken die de effecten van de haplotypes oppakken. Deze effecten zijn dus al in de fokwaarde vruchtbaarheid doorgerekend. Doordat er bij ons meer inseminatiegegevens beschikbaar zijn, is dit type erfelijk gebrek in onze fokwaarden beter verwerkt en is het minder noodzakelijk om naar de haplotypes te kijken.

Komt vroeg-embryonale sterfte vaak voor?
De kans hierop is relatief klein. Bij het meest voorkomende lethale haplotype is de kans ongeveer 1 op 300 dat twee dragers met elkaar gepaard worden, waarvan dan een kwart tot embryonale sterfte leidt, 1 op 1.200 dus. Bovendien leiden de haplotypes niet tot dode of afwijkende kalveren, zoals bij BLAD (BL), CVM (CV), Brachyspina (BY) en CDH (CD). Mede daarom is het belangrijker rekening te houden met deze laatste gebreken dan met haplotypes.

Moet ik er iets mee?
Het is goed om te beseffen dat het effect van de lethale haplotypes op de vruchtbaarheidsresultaten beperkt is. Door gericht op vruchtbaarheid te fokken kunt u als veehouder een veel groter effect op de vruchtbaarheidsresultaten behalen. Ook het gebruik van een stieradviesprogramma is aan te bevelen om inteelt te voorkomen.

Conclusie?

  • De haplotypes zijn qua impact niet vergelijkbaar met erfelijke gebreken als BLAD, CVM e.d.
  • De effecten op de vruchtbaarheidsresultaten zijn beperkt.
  • Eventuele effecten zijn al meegenomen in de fokwaarden voor vruchtbaarheid.

Toch meer weten?
Lijst van stieren en eventuele erfelijke gebreken, met toelichting (bijgewerkt augustus 2017)

Meer lezen
 Artikel Veeteelt, okt 2 2013

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *