Welke koe loopt het langst?

2
mrt
2015
4
Reacties
Met een fokwaarde voor levensduur van 811 heeft Kodak bewezen dat zijn dochters over lange adem beschikken. Kodakdochter Gert 21 van mts. Sijben-Lijten uit Neerkant (gefotografeerd als 4e kalfs) heeft inmiddels ruim 50.000 kg melk geproduceerd met 4,43% vet en 3,70% eiwit

Veehouders vragen om koeien die lang blijven lopen. Er is veel informatie beschikbaar, maar hoe ga je daar nou mee om? Door stieren te gebruiken met een hoge fokwaarde voor levensduur behaalt u het meeste resultaat.

Over fokwaarde levensduur
Fokwaarden geven de genetische potentie van koeien weer. De fokwaarde voor levensduur is een getal dat aangeeft hoe lang dochters van een stier blijven produceren.

Levensduur wordt uitgedrukt in dagen. Kijken we op de stierenkaart (maart 2015) dan zien we bijvoorbeeld dat Atlantic 745 scoort voor de fokwaarde levensduur. Dat betekent dat de dochters van Atlantic 745 / 2 = 373 dagen langer produceren.

Aanhoudingcijfers: belangrijke basis
Voor elke fokwaarde worden veel gegevens verzameld. Bij de fokwaarde levensduur vormen onder meer de aanhoudingscijfers een belangrijke informatiebron. Deze geven aan hoeveel dochters van een bepaalde stier na een bepaalde periode nog op de bedrijven aanwezig zijn.
De aanhoudingspercentages zijn ruwe cijfers die naast erfelijke aanleg ook onder invloed staan van milieufactoren en toeval. Voorbeeld: de afgelopen jaren had het antwoord op de vraag of veehouders wel of niet over het quotum gingen melken duidelijk invloed op de aanhoudingspercentages in de eerste maanden. Dit soort milieufactoren moet worden gecorrigeerd om werkelijk te zien wat een stier genetisch in zijn mars heeft. Voorbeelden 1 en 2 laten dit zien.

Voorbeeld 1: fokstier Surprise (cijfers uit maart 2015)

Na 12 mnd is 93% van de dochters aanwezig tegen 91% landelijk gemiddeld (+2%)
24 83% 76% (+7%)
36 70% 58% (+12)
48 56% 38% (+18%)
60 37% 24% (+13%)
72 19% 14% (+5%)

Met name vanaf 3 jaar na afkalven ontpopt Surprise zijn levensduurkwaliteiten. De huidige fokwaarde (maart 2015) voor levensduur bedraagt bij Surprise 559. Dit komt ook geheel overeen met zijn uitstekende aanhoudingspercentages.

Adrie 38 is een dochter van Dudam Surprise uit de proefperiode. Ze produceerde 65.499 kg met 4,14% vet en 3,51% eiwit. Haar vader heeft 148 dochters die 60 maanden in productie hadden kunnen zijn. Hiervan bleken er nog 55 (=37%) in leven te zijn. Adrie 38 van Jos en Ingrid Knoef uit Geesteren was er een van.

Adrie 38 van Jos en Ingrid Knoef uit Geesteren is een dochter van Dudam Surprise uit de proefperiode. Ze produceerde 65.499 kg met 4,14% vet en 3,51% eiwit. Haar vader heeft 148 dochters die 60 maanden in productie hadden kunnen zijn. Hiervan bleken er nog 55 (=37%) in leven te zijn.


Voorbeeld 2: Fidelity versus Almighty
(cijfers uit maart 2015)

  Fidelity   Almighty  
Aantal maanden % nog aanwezig # dochters % nog aanwezig # dochters
12 92 17.827 92 2.267
18 86 10.705 87 950
24 80 3.358 76 293
36 56 147 57 147
48 38 145 45 143
60 27 135 33 132

In voorbeeld 1 is er grote overeenkomst tussen de aanhoudingscijfers en de fokwaarde levensduur. In voorbeeld 2 ligt dat een beetje anders. Dat Fidelity voor levensduur een betere stier is dan Almighty (314 versus 167 dagen) valt namelijk niet meteen uit de ruwe cijfers af te leiden. Deze cijfers laten namelijk niet zien dat méér dan de helft van de Fidelitydochters op zwartbontbedrijven lopen. De praktijk wijst uit dat binnen veestapels met zowel zwartbonte als roodbonte genen, de zwartbonte dieren gemiddeld 3 maanden langer blijven lopen dan het gemiddelde roodbonte dier. Fidelitydochters hebben kortom te maken gehad met zwaardere concurrentie dan de Almightydochters.

Voor de ruwe cijfers is het ook moeilijk om in te schatten hoe je nu het feit moet wegen dat Fidelity op basis van 3.358 dochters duidelijk beter scoort op 24 maanden, versus het feit dat hij op basis van 135 dochters duidelijk minder goed scoort op 60 maanden. En de ruwe cijfers vertellen al helemaal niet welke stier (door toeval) bijvoorbeeld gebruikt is op gemiddeld betere bedrijven of gepaard is met gemiddeld betere moeders.

Genetische levensduur
Aanhoudingscijfers vormen dus waardevolle ruwe data achter de fokwaarde levensduur, die door de fokwaardeberekening op de juiste waarde worden geschat. Naast correctie op milieufactoren wordt er ook gekeken naar de specifieke genetische aanleg voor kenmerken die met levensduur samenhangen. Genomics zijn daarin van onschatbare waarde en natuurlijk ook de dochterfokwaarden van een stier wanneer hij die heeft. Zo weten we bijvoorbeeld al vrij snel welke stieren een slechte uiergezondheid en slechte benen vererven en kunnen we op basis daarvan voorspellen dat de dochters van deze stieren minder lang zullen blijven lopen.

Samengevat
De fokwaarde levensduur geeft voor veehouders de best mogelijke schatting van de genetische capaciteit van een stier om de levensduur van de veestapel te verhogen. Deze inschatting komt tot stand op basis van meerdere waardevolle informatiebronnen:

• Bij jonge stieren: zijn genetische aanleg (genomics)
• De fokwaarde van zijn ouders
• Bij stieren met dochters: gecorrigeerde aanhoudingspercentages en dochterfokwaarden van kenmerken die levensduur voorspellen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

4 reacties

  1. 03 maart 2015 (A.J. Bos) Schreef:

    Aangaande voorbeeld 2, de basis voor de fokwaarde voor levensduur bij roodbont ligt toch 140 dagen lager dan voor zwartbont, dat is neem ik aan een genetisch verschil, dan moet je niet ervoor gaan corrigeren alsof het een milieuverschil is.

    Beantwoorden
    • 03 maart 2015 (CRV) Schreef:

      Het is inderdaad zo dat er een basisverschil is tussen roodbont en zwartbont. Alle roodbonte stieren worden op hun eigen basis berekend, dus dat geldt ook voor Fidelity. Maar Fidelity werd meer dan andere roodbonte stieren gebruikt op zwartbontbedrijven. Naast het basisverschil waar álle roodbonte stieren mee te maken hebben, heeft Fidelity dus te maken met de milieufactor dat hij extra concurrentie heeft van (zwartbonte) bedrijfsgenoten. Zijn aanhoudingscijfers moeten daarvoor gecorrigeerd worden, om tot een eerlijke vergelijking met andere roodbonte stieren te komen. Maakt deze toelichting het duidelijker voor u?

      Beantwoorden
      • 27 maart 2015 (Anoniem) Schreef:

        Dit geldt alleen als de dochters van een roodbonte stier op een roodbont bedrijf langer blijven lopen als de dochters van dezelfde stier op een zwartbont bedrijf.

        Beantwoorden
  2. 03 maart 2015 (A.J.Heijink) Schreef:

    De koe die het langst blijft lopen zonder verpleging!
    Is de koe met de beste klauwen.zonder afwijking in de vorm tussen binnen en buiten helft , beetje ovaal van vorm en moet ongeveer voor 2/3 onder het been zitten
    en voldoende hard.

    Beantwoorden